ย้อนรอย...เมืองพังงา
จากตำนานเขางาช้าง สู่ยุคทองของเหมืองแร่ และเมืองท่องเที่ยวระดับโลกในปัจจุบัน
จาก "กราภูงา" สู่เมืองพังงา
ย้อนกลับไปในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ช่วงศึกเก้าทัพและสงครามกับพม่า ชาวบ้านจากเมืองถลาง (ภูเก็ต) ได้อพยพหนีภัยสงครามล่องเรือเข้ามาหาที่หลบภัยในดินแดนที่มีภูเขาสลับซับซ้อนและแม่น้ำคดเคี้ยว ซึ่งยากแก่การค้นหา พื้นที่แห่งนี้เดิมเรียกว่า "กราภูงา" (Kuala Phunga) ในภาษามลายูที่แปลว่า "ปากน้ำภูงา" หรือบ้างก็ว่ามาจากลักษณะของภูเขาในตัวเมืองที่ตั้งตระหง่านคล้าย "เขางาช้าง"
เมื่อสงครามสงบลง พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ 2) ทรงเล็งเห็นความสำคัญทางยุทธศาสตร์ จึงโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งขึ้นเป็นเมืองอย่างเป็นทางการเมื่อปี พ.ศ. 2352 ขึ้นตรงต่อกรุงเทพมหานคร โดยมี "พระยาบริรักษ์ภูธร" เป็นเจ้าเมืองคนแรก ถือเป็นจุดเริ่มต้นของจังหวัดพังงาที่เรารู้จักกันในปัจจุบัน
ยุคตื่นแร่...มั่งคั่งระดับโลก
ในอดีต พังงาเคยเป็นหนึ่งในเมืองเศรษฐกิจที่สำคัญที่สุดของภาคใต้ด้วยทรัพยากร "แร่ดีบุก" การทำเหมืองแร่ดึงดูดพ่อค้าและแรงงานชาวจีนจำนวนมหาศาลให้หลั่งไหลเข้ามา ก่อให้เกิดการผสมผสานทางวัฒนธรรมที่งดงาม ที่เรียกว่า "บาบ๋า-ย่าหยา" เฉกเช่นเดียวกับภูเก็ต
ความมั่งคั่งในยุคนั้นสะท้อนผ่านสถาปัตยกรรมแบบ "ชิโน-โปรตุกีส" (Sino-Portuguese) ตึกแถวที่มีซุ้มโค้งและลวดลายปูนปั้นอันวิจิตร ซึ่งยังคงอนุรักษ์ไว้อย่างดีในย่านตลาดเก่า แม้ยุคเหมืองแร่จะปิดฉากลง แต่ร่องรอยประวัติศาสตร์เหล่านี้ได้กลายเป็นมนต์เสน่ห์ใหม่ที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวให้มาสัมผัส
ตะกั่วป่า...เมืองท่าพันปีที่เคยเป็นจังหวัด
หลายคนอาจไม่ทราบว่า "ตะกั่วป่า" เคยมีฐานะยิ่งใหญ่เป็นถึง "จังหวัดตะกั่วป่า" และหากย้อนไปไกลกว่านั้น ที่นี่คือเมืองท่าโบราณนามว่า "ตะโกละ" (Takola) ศูนย์กลางการค้าขายทางทะเลระดับนานาชาติที่มีอายุนับพันปี มีการขุดพบลูกปัดโบราณและเทวรูปสมัยปัลลวะมากมาย
จนกระทั่งปี พ.ศ. 2474 ในสมัยรัชกาลที่ 7 เกิดภาวะเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลก ทางราชการจึงได้ยุบรวมจังหวัดตะกั่วป่าเข้ากับจังหวัดพังงาเพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายแผ่นดิน ทำให้ตะกั่วป่าลดฐานะลง แต่จิตวิญญาณของเมืองเก่าที่เต็มไปด้วยเรื่องราวและวัฒนธรรมยังคงเข้มข้นไม่เสื่อมคลาย
2352
ปีก่อตั้งเมืองพังงาอย่างเป็นทางการ (โดยประมาณ) ในสมัยรัชกาลที่ 2
8 อำเภอ
ประกอบด้วย เมืองพังงา, ตะกั่วป่า, ท้ายเหมือง, ตะกั่วทุ่ง, ทับปุด, คุระบุรี, เกาะยาว และกะปง
3 วัฒนธรรม
การผสมผสานที่ลงตัวระหว่าง ไทย-พุทธ, ไทย-จีน และไทย-มุสลิม
เกร็ดน่ารู้ & ที่สุดของพังงา
- จังหวัดที่มี เกาะมากที่สุดในประเทศไทย โดยมีจำนวนถึง 155 เกาะ
- มีพื้นที่ ป่าชายเลน ที่สมบูรณ์และผืนใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศไทย (อุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา)
- หมู่เกาะสิมิลัน ได้รับการยกย่องว่าเป็นแหล่งดำน้ำลึกที่สวยงามติดอันดับ 1 ใน 10 ของโลก
- คลองสังเน่ห์ ได้รับฉายาว่า "Little Amazon" แห่งเมืองไทย ด้วยความหลากหลายของพืชพรรณและสัตว์ป่า
- "เขาตะปู" หรือ James Bond Island มีชื่อเสียงระดับโลกจากภาพยนตร์เรื่อง The Man with the Golden Gun (1974)
- ตราประจำจังหวัดคือ "เขารูปช้าง" ซึ่งสะท้อนถึงชื่อเดิม "ภูงา" ที่หมายถึงงาช้างนั่นเอง